Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz TRT Haber'de

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın açıklamaları şu şekilde:

COP31 hepimizin gurur duyduğu bir organizasyon oldu. Halen de devam ediyor. Biliyorsunuz liderler kısmı tamamlandı ama teknik müzakereler 20 Kasım'a aktiviteleriyle Antalya'da devam ediyor.

2026 Türkiye'de zirveler yılı oldu. NATO zirvesi, Türk Devletleri zirvesi, Antalya Diplomasi Forumu, şimdi de dünyanın en büyük toplantısı diyebileceğimiz COP31 zirvesine ev sahipliği yapıyoruz. Bütün gelen misafirlerimizin de ben çok memnun ayrıldığını düşünüyorum.

Alanı ziyaret eden yine 1 milyondan fazla ziyaretçiden bahsediyoruz. Dev bir organizasyon. Organizasyon itibarıyla gerçekten iftihar edeceğimiz bir organizasyon oldu. İçerik olarak baktığımızda ise yine önemli vurgular var ve önemli vurgularla tarihe geçecek. En önemlisi de uygulama. Artık harekete geçme zamanı diyoruz.

COP31 açısından çok kıymetli. Çünkü son yıllarda malum çevre konularına olan siyasi destek küresel düzeyde azaldı. Savaşlar, ticaret savaşları birçok farklı gündem, iklim gündemini gölgelemiş oldu. Şimdi bu COP ile birlikte biz tekrar insanlığın ortak problemlerine çok daha güçlü bir vurgu yapmış oluyoruz. Yine somut kazanımlarından bu COP'un elektrifikasyon dediğimiz gündemi taşıdık. Burada da 35'te 35 başlığı var. Yani 2035'te enerji tüketiminin yüzde 35'inin elektrikten karşılanması.

Elektrikli otomobiller ve diğer pazar şartlarının gelişimiyle şebekelere ve yenilenebilir enerjiye yatırımlarla tüm dünyada büyük bir hamle başlatılmasını istiyoruz. Bir diğer önemli kazanımı Antalya COP'un BRIDGE dediğimiz yeni bir mekanizma. Bunu da Türkiye olarak biz ortaya koyduk ve burada bridge köprü demek, finansı olup nitelikli proje arayanlarla, nitelikli projesi olup finans arayanları buluşturan bir mekanizma, proje hazırlama kapasitesini güçlendirmeyi hedefleyen bir mekanizma. Bu da yine bu COP'un bir kazanımı olacak. Bunun yanı sıra tabii çok sayıda toplantı, yani etkinlik, tartışma yürütülüyor. Dünyanın çevre açısından gündemi Türkiye'de şekilleniyor.

Şimdi fon meselesi bildiğiniz gibi fon rehberi yayınlandığında ortaya çıkmış bir mesele oldu. Daha doğrusu gün yüzüne çıkmış oldu sorun. Epey bir zamandır birikmiş bir sorun. SPK tarafından yeni bir fon rehberi yayınlandı 28 Ağustos'ta. Buna gelirken de tabii alınan arada kararlar var. Bunlarla birlikte bir sorun olduğu gün yüzüne çıkmış oldu. Ve bunun üzerine de kapsamlı bir şekilde gidilmeye başlandı. İlk adım dediğiniz gibi temellüde düşmüş bazı şirketler oldu.

Adeta bir karantina uygulamak anlamında 7 şirketin 131 fonu tasfiye kapsamına alınmış oldu. O süreçten sonra bugüne gelirken birçok adım atılmış oldu. Cumhurbaşkanımızın başkanlığında bir zirve yapıldı biliyorsunuz. Bu ekonomiyle ilgili tüm kuruluşların, finans piyasasıyla ilgili kuruluşların yer aldığı, bakanlıkların yer aldığı bir zirve. Orada çok önemli kararlar aldı.

Öncelikle Bir DDK görevlendirildi. Devlet Denetleme Kurulu. Yani bu yaşanan sorunda kurumları incelemesi için devletin en tepe denetim mekanizması harekete geçirildi. Mevcut adli sürecin yanı sıra. Bu bir idari süreç. İnceleme ve soruşturma boyutları olan bir süreç. Devlet Denetleme Kurulu da şu anda sahada önemli bir sayıda müfettişler, denetmenler tüm bu kurumları inceliyor. Sorumluluğu olan bürokratlar tespit edildiğinde bunlarla ilgili de soruşturma süreçleri başlatılıyor. Dolayısıyla o yargı süreciyle ilgili boyut ayrıca ona geleceğim. Ama bu denetim boyutu öncelikle kurumların incelenmesi söz konusu. Tabi kurumlar suç işlemez. Kurumları yönetenler veya onun içindeki bürokratlar, çalışanlar, uzmanlar, kimse herkesi de tabii tenzih ediyoruz. Yanlış anlaşılmasın bu kurumlar bu devletin kurumları ama içinde yanlış yapanlar varsa bunların tespiti, soruşturulması ve hak ettikleri karşılığı görmeleri de yine bu sürecin doğal bir parçası. Bu devlet denetleme kurulu boyutu. İkincisi yine Fon Koordinasyon Kurulu oluşturuldu Cumhurbaşkanımızın talimatıyla ve başkanlığını ben yapıyorum. İçinde Adalet Bakanlığımız var, Maliye Hazine Bakanlığımız var. Bunların ilgili ilişkili kurumları, yine finans piyasasının ana aktörleri var ve gündeme göre yine davet ettiğimiz katılımcılar oluyor. Dolayısıyla bu fon koordinasyon kurulunu da başladığı günden bugüne çok etkili bir şekilde çalıştırıyoruz.

Onuncu toplantısını geçtiğimiz gün yaptık. Cuma günü yaptık. Ama şunu da söyleyeyim. Bunlar genel toplantılar. Bunun dışında Her bir bakanlığımızın yaptığı çalışmalar, tesisli alanlarda yaptığımız görevlendirmelerle oluşan ekipler, bütün bunlar yoğun bir şekilde o günden bugüne çalışmalarını yürütüyorlar. Ve geldiğimiz süreçte yine adli boyut çok kapsamlı bir şekilde gündemimizde ve hep birlikte görüyoruz.

Son derece kapsamlı, derinlikli ve etkin bir adli süreç değiştiriyor İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığımız başta olmak üzere adli kurumlarımız, yargı kurumlarımız da bu süreçte çok etkin bir şekilde üzerlerine düşeni yapıyorlar. Burada biz Fon Koordinasyon Kurulu olarak çalışmaya başlar başlamaz ne yaptık diye bir izah etmek isterim. Öncelikle bu alan özel bir alan. Yani bu alanda yargı kurumları var, az önce bahsettim.

Bir finansal istikrar komitemiz var. Onun başkanı Hazine Maliye Bakanımız zaman zaman toplanıyor. Ama kendi kararları anlamında bakarsanız bunlar bağımsız otoriteler, yetkili ve sorumlu kuruluşlar kendi alanlarında. Böyle bir alandan bahsediyoruz. Dolayısıyla Fon Koordinasyon Kurulu bunların yerine geçip iş yapan bir kurul değil. Genel koordinasyon yapıyoruz biz. Bunları bir araya getiriyoruz. Birlikte çalışmaları gereken işleri çalışıyorlar.

Ortak takvime bağlamaları gereken işler konusu. Genel bir takım ilkeler belirleniyor. Nedir mesela işte kanuna da yansıdığı daha sonra bir kanun hazırlığı yaptık ve meclisimizin takdiriyle bu kanun yasalaştı. Bu kanunda da şunu öngörüyoruz. Özellikle para piyasası fonlarındaki yatırımcılar ve küçük yatırımcılar başta olmak üzere 1 milyon TL'ye kadar ödemelerin yapılması, bu ödemeler yapılırken bütçeden kaynak kullanılmaması, bu fonların içindeki varlıkların değerlendirilmesi ve bu süreçte haksız kazanç elde etmiş, fahiş kazanç elde etmiş kişilerden geri alınarak kaynakların olumsuz etkilenmiş yatırımcıların haklarının karşılanması yine temel bir ilkemiz. Bir diğer çok hassas davrandığımız konu şu, istismarcılarla, manipülatörlerle yatırımcıları karıştırmama.

Sapla samanı karıştırmamak gerekiyor. Bu bir hastalık gibi. Biz şu anda finansal piyasadaki bir hastalıkla diyelim, bir mikrobik yapıyla uğraşıyoruz. Bunu tedavi ederken, buna müdahale ederken bünyeye zarar vermemek lazım. Bünye dediğimiz nedir? Sermaye piyasalarımızdır. Veya işte bu işlerle hiç alakası olmayan yüzlerce, binin üzerinde fon var. Bunlardır.

Bunlar halen devam eden, çalışan yapılar. Dolayısıyla sermaye piyasaları da kalkınmamız için bugün de söylüyorum, yarın da söyleyeceğim. Bizim için çok kıymetli. Bir takım kişiler suç işliyor diye, manipülasyon yapıyor diye sistemin genelini bozucu bir yaklaşım içinde olmamamız lazım. Suç işleyeni hassas bir şekilde ayracağız, cezasını vereceğiz ama bunu yaparken sistemi ve yatırımcıyı, meşru yatırımcıyı, hukuk kuralları içinde çalışan finansçıyı da koruyacağız. Bu ayrımları yapmak çok kıymetli diye inandığım için baştan bunları söylemek istedim.

Yine bu ödemelerin hakkaniyetli, kurallara dayalı bir şekilde gerçekleşmesi, Fon Koordinasyon Kurulumuzun çok özendiği bir yaklaşım. Bütün bunları yaparken de borsamıza olumsuz etki etmeyecek bir anlayışla, genel sermaye piyasalarımıza olumsuz yansımayacak bir anlayışla hareket etmeyi yine bir ilke olarak belirlemiş durumdayız. Borsamız da o süreçte olumsuz etkilenmemiş oldu. Ama genel olarak bakarsanız maalesef bu fon kriziyle, dünyadaki genel ekonomik gidişatın olumsuzluğu örtüştü. Dünyada da borsalarda bu dönem bir geriye giriş söz konusu. Savaş riski arttı, sıkılaşma faizler çok yükseldi. Dediğimiz gibi teknoloji şirketleriyle ilgili dünyada endişeler yükseldi. Bütün bunlarla birlikte bir genel hava vardı. Bir de bizde ekstradan fon meselesi gündeme gelince bu etki daha fazla oldu elbette. Dolayısıyla Bu süreçleri yönetirken bizim mutlaka borsa ve borsadaki gelişmeleri de hassasiyetle takip etmemiz çok kıymetli diye düşünüyorum.

Orada olumsuz bir etki oluşturmayacak şekilde bu tasfiye süreçlerinin yönetilmesi yine kıymetli bir unsur diye ifade etmek istiyorum. Az önce söyledim en önemli prensiplerimizden birisi kamu kaynağı kullanmamak. Bugüne kadar da bütün bu ara ödemelerde tek bir lira bütçeden, hazineden bir kaynak kullanılmadı. Ne kullanıldı? Üç başlık altında özetleyebilirim. Birincisi fonlarda kalan, yani tasfiye halinde olan fonlardaki kalan, Likit kaynaklar veya likit hale çevrilebilir kaynaklar. Her birine dolayısıyla her biri için ayrı ayrı bir hesap açtık. Ayrı ayrı bu süreçler yürütülüyor. Bunlar bir havuz değil sonuçta. Her fonun hukuku ayrı.

Ayrı farklı nitelikte fonlar var. İşte serbest fonlar var. Halka açık serbest fonlar var. Kapalı fonlar var. Diğer taraftan para piyasası fonları var. Bunların her birinin kendine özgü özellikleri var ve her bir fonun hesabı kendi içinde ayrı. Ama hepsinin de kaydı merkezi kayıt kurumumuzda. Dolayısıyla bundan da vatandaşlarımız müsterih olsun, hiçbir şey kayıt dışı değil burada. Her şey kayıt altında. Kim ne yaptıysa, başlangıcından bugüne, kim ne zaman girdiyse, sistemden çıktıysa, ne kadar yatırdıysa, ne kadar çıktıysa, yüz binlerce insan tabii ve her biri kim bilir ne kadar işlem yaptı. Bütün bunlar devletin kayıtlarında. Burada hiçbir kayıt dışı şey söz konusu değil.

Üç kaynağımız var. Birincisi az önce bahsettiğim fonun kendi içindeki kaynaklar. İkincisi bu geri alım dediğimiz gönüllü iadeler. Her bir fon için TMSF nezdinde, TMSF bünyesinde bir hesap açtırdık biz. 131 ayrı hesap açtırdık. Bir de genel bir hesap açtırdık. Yani belli bir fonla ilişkilendirilemeyecek özellikle de borsadaki hisse bazlı manipülasyonlar sonucu oluşan haksız gelirler için kullanılmak üzere veya belli bir fonun kapsamında olmayan bir meseleden elde edilecek gelirlerle ilgili bir genel fon oluşturduk. Genel hesap. Bir de her bir fon için 131 tane ayrı hesap açtık. Bu hesaplara da fahiş gelir elde etmiş olanları Merkezi Kayıt Kurumu verileriyle tespit edip yukarıdan aşağıya doğru TMSF kanalıyla takibini yaptırıyoruz. Bir taraftan da adli mercilerimiz tabii bu işin bir tarafında. Yurtdışı boyutu başta olmak üzere MASAK bu işin içinde. Dolayısıyla bu geri alımları devam ettiriyoruz.

Ayrıntılar geliyor...