Havacılık sektörünün liderleri İstanbul'da buluştu

Zirve, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, İGA Üst Yöneticisi (CEO) Selahattin Bilgen, ACI World Yönetim Kurulu Başkanı Jost Lammers ve ACI World Genel Direktörü Justin Erbacci'nin yer aldığı resmi açılış programıyla başladı.

Konuşmaların ardından düzenlenen basın toplantısında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Bilgen, Lammers ve Erbacci, havacılık sektörünün gündemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Bilgen, savaşların havacılık sektörüne etkisine ilişkin soru üzerine, Orta Doğu'daki ülkelerin pek çoğunun İstanbul'u dünyaya bağlantı noktası olarak kullandığını söyledi.

İran, Suriye, Irak ve Ürdün gibi ülkelerin İstanbul üzerinden dünyaya bağlandığını belirten Bilgen, "Dolayısıyla aslında bizim günlük yaklaşık 230-240 uçuş yaptığımız bölgede zaman zaman hava sahasının kapanması tabii ki trafiği olumsuz etkiledi" dedi.

Jet yakıtı fiyatlarına ilişkin soru üzerine Bilgen, jet yakıtının Brent petrolle bağlantılı hareket ettiğini belirterek, Hürmüz Boğazı'ndaki durumun küresel arz anlamında sıkıntı yarattığı için fiyatları yukarı yönlü baskıladığını kaydetti.

Bilgen, İstanbul Havalimanı'nın küresel ölçekte güvenli liman konumunu koruduğunu vurgulayarak, şöyle konuştu:

"Özellikle doğu-batı eksenli uçuşlarda daha fazla İstanbul Havalimanı tercih edilmeye başlandı. Yılbaşından bugüne kadar baktığımız süreçte yüzde 2'lik bir büyümeyi bu sayede başarmış durumdayız. Ama tabii ki hedeflerimiz çok daha yüksekti. Eğer uzun vadeli perspektifte bu sorunlar giderilirse biz çok daha hızlı büyüyeceğimizi düşünüyoruz."

Yeni terminal binası ve kapasite yatırımlarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bilgen, İstanbul'un ve İstanbul Havalimanı'nın küresel havacılıkta ciddi bir potansiyeli olduğunu ifade etti.

İstanbul Havalimanı'nda 4. pist yatırımının tamamlanmak üzere olduğunu aktaran Bilgen, "İnanıyorum ki bu ay içerisinde testler tamamlandıktan sonra bu ay operasyona da geçeceğiz. Mevcut terminalimiz dünyanın en büyük havalimanı. Yapacağımız yatırımlarla mevcut terminal kapasitesini önümüzdeki birkaç yıllık dönemde 120 milyona çıkaracağız. Devamında da 110 milyon yolcuya ulaştığımızda 2. terminal binasının inşaatı başlıyor olacak" diye konuştu.

Bilgen, İstanbul Havalimanı'nın bağlantı gücü en yüksek havalimanlarından biri olduğuna dikkati çekerek, rakiplerine göre daha uygun maliyetlerle hizmet vermesi, operasyonlarının verimli olması, zamanında kalkış oranlarında Avrupa'nın en iyileri arasında yer alması, bagaj kayıp oranları, bagaj teslim süreleri ve havalimanı kaynaklı gecikme sürelerindeki performansıyla yeni hava yolları için cazip hale geldiğini belirtti.

Bilgen, "Bugün itibarıyla 117 tarifeli hava yoluna ev sahipliği yapıyoruz. Bu anlamda da dünyada en fazla hava yoluna ev sahipliği yapan ikinci havalimanı konumundayız. Özellikle Uzak Doğu, Avustralya, Yeni Zelanda ve Güney Amerika'dan potansiyel görüyoruz. Kapasite arttıkça yeni hava yollarının İstanbul Havalimanı'na gelmeye devam edeceğini öngörüyoruz" ifadelerini kullandı.

Yolcu ve uçuş sayısı hedeflerine ilişkin soru üzerine Bilgen, şunları kaydetti:

"Yılbaşından bu yana yüzde 2'lik büyüme gerçekleştirdik. Yıla daha yüksek hedeflerle başladık ancak siyasi olaylar ve savaşların etkisiyle büyüme beklentimizin altında gerçekleşiyor. Yılı 86 milyon yolcunun biraz üzerinde kapatmayı hedefliyoruz. Bugün itibarıyla İstanbul Havalimanı Avrupa tarihinde bir günde en fazla uçuş yapılan, bir günde en fazla yolcu ağırlayan havalimanı rekorlarını elinde bulunduruyor. 290 bin yolcu, 1784 uçuş. Her ilave büyümemiz de aslında rekoru biraz daha yukarıya taşıdığımız günler olacak."

Hava kargo hedeflerine ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Bilgen, geçen yılı 2 milyon ton hava kargo ile kapattıklarını, bu yıl da yüzde 5'in üzerinde büyümeyle Avrupa'da kargoda birinci olduklarını söyledi.

Bilgen, sürdürülebilirlik çalışmalarına ilişkin soru üzerine, devreye aldıkları 240 megavat kurulu güce sahip güneş enerjisi santraliyle enerji ihtiyaçlarını karşıladıklarını ve bugün itibarıyla atık suyun yüzde 45'ini geri dönüştürerek yeniden kullanıma sunduklarını ifade ederek, "Bu proje tamamlandığında suyumuzun tamamını da geri dönüştürülen sudan elde ediyor olacağız. Şebekeden hiçbir su almadan İstanbul Havalimanı'nın bütün ihtiyacını karşılıyor olacağız" diye konuştu.

Artan rekabet şartlarında doğru zamanda kapasite oluşturmanın önemine dikkati çeken Bilgen, "(İngiltere'nin başkenti Londra'da bulunan) Heathrow'u geride bırakmamız da aslında biraz bununla alakalı. Orada üçüncü pist yatırımı çok uzun zamandır tartışılıyor. Burada İstanbul'un hızlı hareket etmesi, büyüyen pazardan daha fazla pay almasını sağladı" değerlendirmesinde bulundu.

Bilgen, İstanbul Havalimanı'nın en önemli avantajlarından birinin sıfırdan master planı yapılmış ve uzun vadeli perspektife göre projelendirilmiş bir havalimanı olması olduğunu vurgulayarak, yolcu ve uçuş sayısı arttıkça hangi yatırımın ne zaman yapılacağının daha önceden planlandığını ifade etti.

Hava taksi operasyonlarına ilişkin bir soruya da Bilgen, "Bahsettiğimiz master plan içerisinde, hava taksi operasyonlarının nereye ve ne şekilde ineceğinin altyapısı planlanmış durumda. Biz de orada belli girişimleri destekliyoruz, ortak projeler yapıyoruz. Altyapımızı da ona göre hazırlıyoruz" cevabını verdi.

Uluslararası Havalimanları Konseyi (ACI World) Yönetim Kurulu Başkanı Jost Lammers da İstanbul'un yüzyıllardır kıtaları, kültürleri ve ticareti birbirine bağladığına dikkati çekerek, "Bu nedenle küresel havalimanı topluluğunu burada bir araya getirmek son derece anlamlı. Çünkü sektörümüzün temel amacı da bağlantı kurmak, insanları ve kıtaları birbirine bağlamak. Bugün bunun için İstanbul'dan daha uygun bir yer olmadığını düşünüyoruz" ifadelerini kullandı.

İstanbul Havalimanı'na ilişkin de değerlendirmede bulunan Lammers, havalimanı işletmeciliğinin dinamik bir alan olduğunu belirtti.

Lammers, "İstanbul Havalimanı'nın özellikleri konusunda elbette Selahattin Bilgen'den daha iyi yorum yapacak kimse yok. Ancak bir havalimanı işletmecisi olarak şunu söyleyebilirim, havalimanları kendi başına birer işletmedir. Bu iş, altyapıyla birlikte bir destinasyonun, bir ülkenin gelişimini de bir araya getirir" değerlendirmesinde bulundu.

ACI World Genel Direktörü Justin Erbacci ise İstanbul'un küresel havalimanı topluluğunu bir araya getirmek için özel bir şehir olduğunu belirterek, İstanbul Havalimanı'nın operasyonel mükemmeliyet ve yolcu deneyimi alanındaki başarısıyla zirveye güçlü bir ev sahipliği yaptığını söyledi.

Jet yakıtı piyasalarında bu yıl fiyat ve arz bakımından ciddi dalgalanmalar yaşandığını belirten Erbacci, Orta Doğu'daki krizlere, tarife savaşlarına ve artan maliyetlere rağmen yolcu talebinin güçlü kaldığını ifade etti.

Bu durumun sektörün dayanıklılığını gösterdiğini kaydeden Erbacci, şöyle devam etti:

"Zor zamanlarda bunu başarabiliyorsak, iyi zamanlarda büyümenin ne kadar daha hızlı olabileceğini tahmin edebiliriz. Bu nedenle iyimserliğimizi koruyoruz. Sektörde kesintiler artık olağan gerçeklerden biri haline geldi. Özellikle Orta Doğu'daki havalimanları zaman zaman operasyon stratejilerini saatlik olarak değiştirmek zorunda."

İstanbul Havalimanı ile Heathrow arasındaki rekabete ilişkin bir soru üzerine Erbacci, ACI World olarak havalimanları arasındaki büyümeyi bir rekabetten çok sektörün toplam gelişimi olarak gördüklerini söyledi.

Erbacci, tüm havalimanlarının trafikte büyümesinden memnuniyet duyduklarını belirterek, "Biz bunu doğrudan bir rekabet olarak görmüyoruz. Bütün havalimanlarının büyümesini ve başarılı olmasını istiyoruz. İstanbul Havalimanı'nın başarısını görmekten çok mutluyuz. İstanbul Havalimanı bu başarıyı fazlasıyla hak ediyor. ACI World olarak İstanbul Havalimanı'nı desteklemeyi sürdüreceğiz. Londra Heathrow ve diğer havalimanlarını da büyümeleri için destekleyeceğiz. Burada mesele pastayı bölmek değil, pastayı büyütmek" değerlendirmesinde bulundu.

Zirve, 4 Eylül Cuma gününe kadar çeşitli toplantılar, etkinlikler ve panellerle devam edecek.

Öte yandan, zirve kapsamında İGA İstanbul Havalimanı'nın "Seviye 5" Yolcu Deneyimi Akreditasyonu yenilenirken, İGA Akademi de "2026 Global Training Leadership Award" ödülüne layık görüldü.