Somali'de "Türkiye-Somali İlişkilerinde Yeni Dönem" paneli düzenlendi

Mogadişu'da 10 Eylül'de düzenlenen panelde, SETA Vakfı Dış Politika Araştırmacısı Dr. Tunç Demirtaş’ın moderatörlüğünde; Somali Federal Cumhuriyeti Enformasyon, Kültür ve Turizm Bakanı Abdulfatah Kasım Mohamud, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Koordinatörü Deniz Demir, Somaville Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yahya Amir Hagi İbrahim, Somali Federal Cumhuriyeti Meclis Başkanlığı Direktörü Mohamed Haji Yussuf ve Somali’nin Afyonkarahisar Fahri Konsolosu Onur Çelik, iki ülke ilişkilerinin tarihsel arka planı, mevcut ikili işbirliğini değerlendirip, ikili ilişkilerin stratejik boyutu ve ikili işbirliğinin geliştirilebileceği alanlar gibi kritik hususları akademik ve bütüncül bir perspektifle masaya yatırdı.

Türkiye ve Somali milli marşlarının okunması ve Kur’an-ı Kerim tilavetinin ardından İletişim Başkanı Prof. Dr. Burhanettin Duran’ın video mesajı yayımlandı.

Prof. Dr. Burhanettin Duran video mesajında, Türkiye’nin kazan-kazan stratejisi temelli bir Somali politikası olduğunu vurguladı. Duran, Türkiye’nin Afrika kıtasına yaklaşımının diğer aktörlere göre farklılık arz ettiğine işaret etti ve Türkiye’nin Somali politikasının kapasite geliştirmeye odaklanan uzun soluklu projelere öncelik verdiğini belirterek TİKA, YTB ve Maarif vakfı gibi birçok kurumun kendi alanlarında Somali’de önemli faaliyetlerde bulunduğuna dikkat çekti. Afrika Boynuzu’nun birçok sınamadan geçtiğini belirten Duran, Somaliland konusuna dikkat çekerek Türkiye’nin Somali’nin toprak bütünlüğü konusunda kararlı bir tutum sergilediğinin altını çizdi. Türkiye’nin bölgesel barış ve istikrarın yanında durduğunu ifade eden Duran, Somali-Türkiye ilişkilerinin karşılıklı saygı ve kardeşlik üzerine kurulduğunu belirterek ikili ilişkilere karşı yönelen dezenformasyon kampanyalarının sonuç vermeyeceğini ifade etti. Duran, panelin inşa edilecek ortak bir geleceğe katkı sağlayacağına inandığını belirterek sözlerini noktaladı.

Prof. Dr. Burhannetin Duran’ın video mesajının ardından açış konuşmasını gerçekleştiren Somali Federal Cumhuriyeti Meclisi Başkanı Abdulkadir Mohamed Nur, Türkiye ile Somali arasındaki yeni dönemin insani yardımla başladığını, ilişkilerin kısa sürede kalkınma ve ticaret alanlarına yayıldığını, bugün ise diplomasi, ekonomi ve savunma dahil birçok alanı kapsayan stratejik ortaklığa dönüştüğünü ifade etti. İkili ilişkilerin yalanlar ve iftiralarla lekelenmesine verilmeyeceğini belirten Nur, Türkiye-Somali ilişkilerine zarar vermek isteyen odaklar olduğunu ve bu odaklara karşı durulması gerektiğini belirtti. İki ülke arasındaki iş birliği geliştikçe bu ilişkiyi hedef alan dezenformasyon faaliyetlerinin de yoğunlaştığına dikkati çeken Nur, “İki ülkenin ortaklığını itibarsızlaştırmak amacıyla yayılan yanıltıcı bilgilerle mücadele çalışmalarımızı, mevcut tehdidin boyutuna karşılık verebilecek düzeye çıkarmalıyız.” dedi. Türkiye’nin Somali’nin kardeşi olduğunu ifade eden Nur, Türkiye-Somali ilişkilerinin Somali’deki iktidar değişikliklerinden bağımsız olarak muhafaza edildiğini ve gelecekte de geliştirilmesi gerektiğini belirterek konuşmasını noktaladı.

Moderatör Dr. Tunç Demirtaş, Türkiye-Somali ilişkilerinin son yıllarda hızla geliştiğini ve bu gelişimin medya ve iletişim alanında da güçlü bir iş birliği zemini oluşturduğunu belirtti. Özellikle dezenformasyonla mücadele, doğru bilginin kamuoyuna ulaştırılması ve iki ülke arasındaki ilişkilerin doğru bir iletişim diliyle aktarılmasının önemine dikkat çeken Demirtaş, medya ve stratejik iletişim alanındaki iş birliğinin Türkiye-Somali ortaklığının daha iyi anlaşılmasına önemli katkılar sağlayabileceğini ifade ederek sözü panelistlere bıraktı.

Somali Enformasyon, Kültür ve Turizm Bakanı Abdulfattah Kasim Mohamud, Türkiye-Somali ilişkilerinin yeni bir boyuta girdiğini belirterek iki ülke arasında kapsayıcı bir stratejik ortaklık kurulduğunu ifade etti. İkili iş birliğinin altyapı projelerinden sağlık ve denizcilik gibi çok farklı sektöre uzandığını vurguladı. Söz konusu iş birliğinin iki devlet arasındaki ilişkilerle sınırlı kalmadığını ve iki halk arasında da bir kardeşlik bağı oluştuğunu ifade eden Mohamud, ilişkilerin temelini Somali’nin toprak bütünlüğü ve ulusal egemenliğine gösterilen saygının oluşturduğunu ifade etti. Mohamud, dezenformasyonla mücadele ve stratejik iletişim konusunda Türkiye-Somali arasında ciddi bir iş birliği potansiyeli olduğunu belirterek bu alanlarda halihazırda kapasite geliştirme ve iyi uygulamaların yaygınlaştırılması girişimleri bulunduğunu ifade etti. Türkiye ile Somali arasındaki iş birliğinin yeni bir boyutunun da stratejik iletişim ve dezenformasyonla mücadele olabileceğinin altını çizdi.

Dezenformasyonla Mücadele Merkezi Koordinatörü Deniz Demir, dezenformasyonun devletler arasındaki ilişkileri, toplumsal güvenliği ve sosyal ilişkileri etkilediğini belirtti. Somali-Türkiye ilişkilerinin 2011’den beri birçok alanda gelişim kazandığını, ancak Somali’nin toprak bütünlüğü ve ulusal egemenliğinin dezenformasyon kampanyaları tarafından hedef alındığını ifade etti. Dezenformasyonun, uluslararası ilişkileri ve ulusal siyaseti ciddi ölçüde olumsuz etkileyebilen bir tehlike olduğunun altını çizen Demir, Dezenformasyonla Mücadele Merkezi’nin (DMM) kurumsal bir model sunduğunu ve doğru bilginin kamuoyuna doğru zamanda ulaşmasını sağladığını belirtti. Demir, ayrıca, iki ülke arasında iletişim konusunda hızlı iş birliği mekanizmaları oluşturulmasının ve sosyal medya için bir takip yapısı ile siber güvenlik birimleri kurulmasının önem arz ettiğini vurgulayarak konuşmasını noktaladı.

Somaville Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yahya Amir Hagi İbrahim, Türkiye-Somali ilişkilerinin Osmanlı dönemine kadar uzanan köklü geçmişine dikkat çekti. 2011’de ilişkilerin Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ziyaretiyle büyük bir ivme kazandığını belirtti ve Türkiye’nin insani yardımın ötesinde Somali’nin kalkınması ve kapasite geliştirmesi için ciddi destek sağladığını ifade etti. Bu hususta özellikle Türkiye’nin eğitim alanında Somalili gençlere sağladığı fırsatları vurguladı. Yakın tarihte Somali‘de Türkiye’ye karşı yapılan dezenformasyonları eleştiren İbrahim, bu tür eylemlerin Somali kamuoyu tarafından kınandığını ifade ederek bu söylemleri gerçekleştiren kişilerin yabancı aktörlerin piyonları olduğunu belirtti.

Dördüncü panelist olarak söz alan Somali Federal Meclisi Başkanlığı Direktörü Mohamed Haji Yussuf, Türkiye-Somali ilişkilerinin uzun bir geçmişe sahip olmasının yanında uzun vadeli olduğunu belirtti. Türkiye’nin Somali’de savunma, eğitim ve sağlık alanlarındaki katkılarına dikkat çekti. Türkiye’nin Somali’de kapasite geliştirmeye de önem verdiğinin altını çizen Yussuf kapasite geliştirmeye öncelik vermenin bağımlılık gelişmesinin önüne geçmek için önemli olduğunu ifade etti.

Beşinci ve son panelist olarak söz alan Somali’nin Afyonkarahisar Fahri Konsolosu Onur Çelik, Türkiye’nin Somali’deki varlığının Osmanlı Devleti’nin Somalilerin sömürgeciliğe karşı verdiği mücadeleye verdiği destekle başladığını ve 2011’de Türkiye-Somali ilişkilerinin ivme kazandığı bir tarih olduğunu ifade etti. 2011 yılında canlanan ikili ilişkilerin ardından Türkiye’nin Somali’yi eğitim, ulaştırma ve lojistik alanlarında desteklemeye başladığını ifade ederek zamanla ilişkilerin savunma alanına da taşındığını ifade etti. Çelik, Türkiye’nin amacının Somali’yi korumak değil Somali’nin kendisini koruyabilmesini sağlamak olduğunun altını çizdi. Türkiye-Somali ilişkilerinin gelişmesinden rahatsızlık duyan odaklar olduğunu ifade eden Çelik, Türkiye’nin Somali politikasının samimiyete ve Somali’nin toprak bütünlüğüne dayandığını vurgulayarak sözlerini noktaladı.

Programa Türk Kızılay, Türkiye Mezunları, Mogadişu Somali-Türkiye Recep Tayyip Erdoğan Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA), Türkiye Maarif Vakfına bağlı Somali Maarif Okulları, Somali Mogadişu Recep Tayyip Erdoğan Sağlık Bilimleri Fakültesi, Türkiye Petrolleri (TPAO) ve Türk Hava Yolları (THY) temsilcileri ile çok sayıda davetli katıldı.